ชวนดู ‘FLOW’ แอนิเมชันไร้บทสนทนา เมื่อน้ำท่วมโลกแมวดำ สะท้อนภัยสิ่งแวดล้อมที่ไม่ควรมองข้าม

เดือนกรกฎาคมของทุกปีเป็นเดือนแห่งการปลอดพลาสติก (Plastic Free July) เพื่อสร้างการตระหนักรู้เรื่องการลดใช้พลาสติกเพื่อสิ่งแวดล้อมที่ดีกว่า และ ‘Flow’ ก็นับเป็นหนึ่งในแอนิเมชันที่ว่าด้วยเรื่องภัยธรรมชาติที่เกิดจากผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม และเพิ่งสตรีมมิงลง NETFLIX ในเดือนนี้พอดี 

‘Flow’ คือแอนิเมชันไร้บทสนทนาสัญชาติลัตเวียว่าด้วยเรื่องของ ‘แมวดำ’ ที่ต้องหลบภัยน้ำท่วมในวันสิ้นโลกบนซากเรือโนอาห์ที่เขาพบเจอ โดยมีเพื่อนร่วมทางเป็นลาบราดอร์, คาปิบารา, ลีเมอร์ และนก พวกเขาทั้งห้าต้องร่วมเผชิญกับความท้าทายในการปรับตัวเข้ากับโลกที่เปลี่ยนแปลงไปแบบกะทันหัน เมื่อ ‘น้ำ’ ไม่ได้เป็นเพียงแค่จุดเริ่มต้นของคำว่า ‘ชีวิต’ แต่ยังอาจเป็นคำว่า ‘หายนะ’ 

มองผิวเผินภาพน้ำท่วมโลกในแอนิเมชัน อาจเป็นเรื่องแฟนตาซี โลกในจินตนาการ หรือเป็นแค่การ์ตูนที่วาดขึ้นมาด้วยปลายปากกา แต่รู้หรือไม่ว่า ปัจจุบันปัญหาพลาสติกไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป เพราะถ้าหากเราเลือกที่จะเบือนหน้าหนีในการช่วยกันอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม อนาคตอีกไม่กี่ปีข้างหน้า ธรรมชาติก็อาจเป็นฝ่ายตอบโต้เราแบบที่ไม่ต่างกับแอนิเมชัน ‘Flow’ ได้เลย

แน่นอนว่าภัยพิบัติของธรรมชาติมิใช่เรื่องบังเอิญ แต่ล้วนเกิดจากฝีมือของมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นพฤติกรรมเล็กๆ ที่ไม่คำถึงภาวะโลกร้อน อย่างเช่น การใช้ถุงพลาสติกอย่างสิ้นเปลือง ไปจนถึงพฤติกรรมใหญ่ๆ อย่างตัดไม้ทำลายป่า

วิกฤตที่ตามมาของภาวะโลกร้อน อาจไม่ใช่แค่ก่อให้น้ำแข็งละลาย หากแต่เป็นระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น ฝนตกหนักผิดปกติ หรือลุกลามไปจนถึงขั้นน้ำท่วมครั้งใหญ่ตามโลกของแอนิเมชัน ‘Flow’ ดังนั้น เราทุกคนสามารถเริ่มต้นทำสิ่งเล็กๆ ไม่ว่าจะเป็นการลดการใช้ถุงพลาสติก ใช้กระบอกน้ำ หรือใช้ภาชนะซ้ำ 

นอกจากเรื่องของภัยพิบัติธรรมชาติใกล้ตัว ที่เราอยากจะชวนดูแล้ว ยังมีเหตุผลหลักอื่นๆ ที่ควรชมแอนิเมชันเรื่อง ‘Flow’ อันกำกับโดย ‘กินต์ ซิลบาโลดิส’ (Gints Zilbalodis) นั่นก็คือ ความสวยงามของงานภาพและเหล่าสรรพสัตว์ที่ร่วมเดินทางในแต่ละตัว พวกเขามีลักษณนิสัยที่ค่อนข้างเฉพาะ บ้างก็เต็มไปด้วยความน่ารัก ความสุขุมนุ่มลึก ความสดใส หรือแม้กระทั่งความรักสันโดษ

‘Flow’ ได้รับการการันตีความยอดเยี่ยมจากเวทีรางวัลระดับโลกอย่างลูกโลกทองคำ ครั้งที่ 82 (Golden Globes 2025) และเวทีรางวัลออสการ์ ครั้งที่ 97 (97th Academy Awards) ซึ่งนับว่าเป็นเหตุการณ์ครั้งสำคัญอันน่าประทับใจของอุตสาหกรรมบันเทิงในประเทศลัทเวียเลยทีเดียว เนื่องจากแอนิเมชัน ‘Flow’ นั้น ถือเป็นแอนิเมชันตัวแรกของประเทศลัตเวียที่ได้รับรางวัลออสการ์กลับมาครอบครอง

นอกจากนี้ความน่าตกใจบนเวทีออสการ์ครั้งที่ 97 คือ ‘Flow’ เป็นแอนิเมชันยาวเรื่องที่สองของผู้กำกับ กินต์ ซิลบาโลดิส ที่สามารถเอาชนะแอนิเมชันฟอร์มยักษ์จากค่ายยักษ์ใหญ่ที่มีมาอย่างยาวนานอย่าง ‘DISNEY’ และ ‘PIXAR’ ในเรื่อง ‘Inside Out 2’ และ ‘The Wild Robot’ และแม้จะได้รับเสียงตอบรับที่ดีจากผู้ชมเกือบทั่วโลก แต่เชื่อหรือไม่ว่าแอนิเมชันดังกล่าว ใช้เงินทุนเพียงราวๆ 3.4 ล้านดอลลาร์ เท่านั้น…และถ้าหากสงสัยว่า ทำไม ‘Flow’ ถึงได้ใช้ทุนสร้างที่น้อยเช่นนี้ นั่นเป็นเพราะว่า กินต์ ซิลบาโลดิส  ไม่ได้ใช้เครื่องมือที่มีราคาสูงในการผลิตแต่อย่างใด แต่ทว่าใช้เพียงโปรแกรมที่ให้โหลดฟรีอย่าง ‘เบลนเดอร์’ (Blender) ซึ่งเป็น เครื่องมือซอฟต์แวร์กราฟิกแบบโอเพนซอร์สมาใช้ในการออกแบบตัวแอนิเมชันนั่นเอง

นอกจากการใช้ทุนสร้างที่จำกัดแล้ว กินต์ ซิลบาโลดิส ยังเป็นผู้อยู่เบื้องหลังในขั้นตอนงานสร้างเกือบทุกขั้นตอน จนเรียกได้ว่าเป็นผู้สร้างที่มากความสามารถคนหนึ่งของอุตสาหกรรมบันเทิงได้เลย เช่น ผู้กำกับ, ผู้อำนวยการสร้าง, นักเขียนบท, นักตัดต่อ, ผู้กำกับภาพ ไปจนถึงผู้กำกับศิลป์

เหตุผลที่ทำให้แอนิเมชัน ‘Flow’ ครองใจผู้ชมเกือบทั่วโลก ไม่ใช่เพียงแต่ความน่ารักของเหล่าสรรพสัตว์ภายในเรื่อง แต่ยังเป็นเพราะสไตล์การเล่าเรื่องแบบไร้บทสนทนา และการสะท้อนถึงแก่นหลักของปรัชญาชีวิตในเรื่องของความโดดเดี่ยว ความเหงา และความเศร้าโศกที่เกิดขึ้นหลังจากการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในชีวิตได้อย่างลึกซึ้ง

สามารถสัมผัสความสงบสุขในวันสิ้นโลก และความรู้สึกหรือแนวคิดที่ไม่สามารถกล่าวออกมาเป็นคำพูดผ่าน ‘Flow’ หรือชื่อไทยสุดน่ารักอย่าง ‘มีเหมียว มีกัน วันน้ำท่วมโลก’ ได้แล้ววันนี้ที่ NETFLIX