25 ปี ‘The Others’ หนังผีหักมุม ที่เล่าเรื่องความโศกเศร้า การปฏิเสธความจริง และการโอบรับความตาย
ย้อนกลับไปในวันนี้ (2 สิงหาคม) เมื่อปี 2001 หรือวันนี้เมื่อ 25 ปีที่แล้ว คือวันที่ ‘The Others’ ภาพยนตร์สยองขวัญสไตล์โกธิก ผลงานการเขียนบท กำกับ และทำเพลงประกอบโดย ‘อาเลฆันโดร อาเมนาบาร์’ (Alejandro Amenábar) ที่กวาดรายได้ทั่วโลกไปถึง 210 ล้านดอลลาร์ จากทุนสร้างเพียง 17 ล้านดอลลาร์
ในยุคปัจจุบันที่เราอาจคุ้นเคยกับภาพยนตร์สยองขวัญ ที่มักจะขับเคลื่อนด้วยเรื่องทรอม่าและความสูญเสีย The Others ก็ถือเป็นภาพยนตร์ต้นแบบที่วางรากฐานเรื่องนี้ไว้ ภาพยนตร์เรื่องนี้แสดงให้เราเห็นว่า ‘การปฏิเสธความจริง’ คือสิ่งที่ยึดเหนี่ยวเรื่องเล่าผีทั้งหมดไว้ด้วยกัน โดยมีความรักของแม่เป็นเพียงส่วนหนึ่งของอารมณ์ที่ทำให้มันปรากฏรูปร่าง
The Others เล่าเรื่องราวในปี 1945 โดยมีตัวละครหลักอย่าง ‘เกรซ สจวร์ต’ (นิโคล คิดแมน) คุณแม่ผู้เคร่งศาสนาที่ต้องอาศัยอยู่ในคฤหาสน์ห่างไกล ที่เกาะเจอร์ซีย์ ชายฝั่งช่องแคบอังกฤษ พร้อมลูกๆ วัยเยาว์สองคน คือ ‘แอนน์’ และ ‘นิโคลัส’ ผู้ป่วยด้วยโรคแพ้แสงแดด ทำให้บ้านทั้งหลังต้องตกปิดม่านอยู่ตลอดเวลา โดยทั้งสามคนกำลังรอคอยสามีและพ่อ ที่เดินทางไปรบในสงครามโลกครั้งที่ 2 แต่แล้วบ้านอันเงียบสงบก็ไม่เงียบสงบอีกต่อไป เมื่อมีคนรับใช้ชุดใหม่เข้ามาทำงาน และยังมีสิ่งเหนือธรรมชาติที่แอนน์อ้างว่าเห็น ‘ผู้อื่น’ เข้ามาปะปนอยู่ในบ้าน
เกรซคือบุคคลที่ยึดมั่นในระบบความเชื่อและโครงสร้างทางศาสนา และใช้มันเป็นเกราะคุ้มกันความกลัว การที่ลูกๆ แพ้แสงแดดกลายเป็นอุปมา ที่สื่อถึงการปฏิเสธที่มอง ‘แสงสว่างแห่งความจริง’ การกักขังลูกๆ ไว้ในความมืดนั้นทำไปเพื่อบดบังความจริงที่ว่า เธอเคยสติแตกและเศร้าโศกเรื่องสามี จนใช้กระทำการรุนแรงต่อลูกทั้งสองคน
และเมื่อเรื่องราวดำเนินมาถึงองก์สุดท้าย เรื่องราวทั้งหมดได้เฉลยความจริง ผ่านฉากพิธีถอดจิต โดยร่างทรงตาบอด ได้เผยความจริงที่ว่า ‘ผู้อื่น’ หรือวิญญาณผู้บุกรุกที่เกรซและลูกๆ หวาดกลัว จริงๆ แล้วคือครอบครัวของคนที่ยังมีชีวิตอยู่ซึ่งย้ายเข้ามาใหม่ ส่วนตัวเกรซ ลูกๆ และเหล่าคนรับใช้ ต่างหากที่เป็นวิญญาณที่ยังสิงสถิตอยู่ที่บ้าน ซึ่งปฏิเสธความตาย และหลอกตัวเองว่าพระเจ้าได้มอบโอกาสที่สองให้พวกเขากลับมามีชีวิตอีกครั้ง
นอกจากนี้ The Others ยังทำให้เราเห็นถึงปัญหาสุขภาพจิตยุคสงครามโลกครั้งที่ 2 ในปี 1945 ที่ไร้ซึ่งระบบซัพพอร์ตหรือการเปิดกว้างเรื่องภาวะซึมเศร้า ผู้หญิงอย่างเกรซต้องแบกรับภาระและเก็บกดความตื่นตระหนกไว้เพียงลำพังจนนำไปสู่โศกนาฏกรรม
แต่เมื่อมาถึงบทสรุป เกรซก็ได้ยอมรับสารภาพถึงความจริงอันโหดร้าย เด็กๆ ก็สามารถเดินออกไปสัมผัสกับแสงแดดเป็นครั้งแรก โดยไม่มีอาการเจ็บปวดอีกต่อไป แสงแดดที่เคยเป็นภัยคุกคามจึงกลายมาเป็นสัญลักษณ์ของการปลดปล่อยจากการหลอกตัวเอง
ตลอด 25 ปีที่ผ่านมา The Others คือตัวอย่างที่ทำให้เราเห็นว่า เรื่องเล่าผีที่ดีไม่จำเป็นต้องทำให้เราตกใจกลัว เพราะในมุมหนึ่งมันคือเครื่องมือสำรวจความเจ็บปวดและการสูญเสียของมนุษย์ และทิ้งคำถามไว้ ในโลกความเป็นจริง เรากำลังสร้างผ้าม่านแห่งการปฏิเสธขึ้นมาเพื่อบดบังความจริงข้อไหนอยู่หรือเปล่า เพราะบางที ผีอาจจะน่ากลัวเท่ากับเหตุผลของเราในการหวังว่าพวกเขานั้นไม่มีอยู่จริงเท่านั้นเอง
